Yıl 2021, Cilt 5 , Sayı 1, Sayfalar 85 - 99 2021-06-30

Evaluation of Metropolitan Cities Export Performance In Turkey By CRITIC and MAUT Methods
Türkiye’deki Büyükşehirlerin İhracat Performanslarının CRITIC ve MAUT Yöntemi ile Değerlendirilmesi

Muhammed MARUF [1] , Kadir ÖZDEMİR [2]


The importance of exports is increasing worldwide with the effects of globalization. Export is significant for gaining advantages in international markets and achieving economic growth. In this context, countries and businesses are implementing various strategies to increase their export performance. Especially metropolitans constitute an important part of the export performance of countries due to population density and industrialization. Therefore, the purpose of this study is to evaluate and rank of 30 metropolitans in Turkey according to their export performance. Accordingly, five criteria were determined based on expert opinion. These criteria which affect the export performance of metropolitan are the export numbers of metropolitans in 2020, the number of exported sectors, the number of countries exported, the number of exporting companies and the areas covered by warehouses in metropolitan (m2). The evaluation of the export performances of metropolitans were carried out by using CRITIC and MAUT methods. The five criteria that were determined first weighted with the CRITIC method and their significance scores were calculated. Then, the export performances of metropolitans were evaluated with the MAUT method and the metropolitan were ranked according to the calculated benefit values. As a result, while the number of export sectors has the highest criteria weight, 2020 export numbers has the lowest criteria weight. According to the calculated benefit values, respectively, Istanbul, Kocaeli, Izmir, Bursa and Ankara are the metropolitans which have the best exporting performance. In addition, Muğla, Şanlıurfa, Diyarbakır, Erzurum and Van are the metropolitans which have the worst export performance.
Küreselleşmenin etkisiyle dünya genelinde ihracatın önemi artmaktadır. İhracat, uluslararası pazarlarda yer edinmek ve ekonomik büyüme sağlamak için önem arz etmektedir. Bu doğrultuda ülkeler ve işletmeler ihracat performanslarını artırmak amacıyla çeşitli stratejiler uygulamaktadır. Çünkü ülkeler için ekonomik büyümenin ve uluslararası pazarlarda söz sahibi olmasında ihracat performansı önem arz etmektedir. Bu bağlamda özellikle büyükşehirler nüfus yoğunluğu ve sanayileşmeden dolayı ülkelerin ihracat performansının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu nedenle çalışmanın amacı Türkiye’deki 30 büyükşehrin ihracat performansları değerlendirmek ve büyükşehirler ihracat performanslarına göre sıralamaktır. Bu doğrultuda uzman görüşüne dayanarak beş adet kriter belirlenmiştir. Bu kriterler büyükşehirlerin 2020 yılı ihracat rakamları, ihracat yapılan sektör sayısı, ihracat yapılan ülke sayısı, ihracat yapan firma sayısı ve antrepoların şehirlerde kapladığı alanlar (m2) olup büyükşehirlerin ihracat performanslarını etkilemektedir. Büyükşehirlerin ihracat performanslarının değerlendirilmesi CRITIC ve MAUT yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Belirlenen beş kriter ilk olarak CRITIC yöntemi ile ağırlıklandırılmış ve önem puanları hesaplanmıştır. Ardından MAUT yöntemi ile büyükşehirlerin ihracat performansları değerlendirilmiş ve büyükşehirler hesaplanan fayda değerlerine göre sıralanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ihracat yapılan sektör sayısı en büyük kriter ağırlığına sahipken 2020 ihracat rakamları en düşük kriter ağırlığına sahiptir. Hesaplanan fayda değerlerine göre sırasıyla İstanbul, Kocaeli, İzmir, Bursa ve Ankara ihracat performansı en yüksek olan büyükşehirler olup yapılan sıralamada ilk beş sırada yer almaktadır. Muğla, Şanlıurfa, Diyarbakır, Erzurum ve Van ise en kötü ihracat performansına sahip büyükşehirlerdir. Yapılan sıralamada da bu büyükşehirler son beş sırada yer almaktadır.
  • Adalı, E. A., & Işık, A. T. (2017). Critic and Maut methods for the contract manufacturer selection problem. European Journal of Multidisciplinary Studies, 5(1), 93. Akbulut, O. Y. (2019). CRITIC ve EDAS yöntemleri ile İş Bankası’nın 2009-2018 yılları arasındaki performansının analizi. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 4(2), 249–263.
  • Akçakanat, Ö., Aksoy, E., & Teker, T. (2018). Critic ve MDL temelli Edas yöntemi ile TR-61 bölgesi bankalarının performans değerlendirmesi. Journal of Süleyman Demirel University Institute of Social Sciences, 3(32), 1–24.
  • Altın, H. (2020). Ekonomik özgürlük endeksinin çok kriterli karar verme yöntemleriyle analizi. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, 4(2), 441-460. Alp, İ., Öztel, A., & Köse, S. M. (2015). Entropi tabanlı MAUT yöntemi ile kurumsal sürdürülebilirlik performansı ölçümü: bir vaka çalışması. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 65–81.
  • Apan, M., Öztel, A. & İslamoğlu, M. (2019). An assessment of the paper ındustry firms listed in Borsa Istanbul using Entropy-Based MAUT method. İçinde, Bilgin, M. H., & Danis, H. (2019). Entrepreneurship, Business and Economics-Vol. 2. Springer.
  • Bulğurcu, B. (2019). Çok nitelikli fayda teorisi ile CRITIC yöntem entegrasyonu: Akıllı teknoloji tercih örneği. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 13(19), 1930–1957. Carlin, W., Glyn, A., & Van Reenen, J. (2001). Export market performance of OECD countries: an empirical examination of the role of cost competitiveness. The Economic Journal, 111(468), 128-162.
  • Çeviker, A., & Bilgütay, H. (2011). Türkiye ve İsrail’in ihracat performansı üzerine bir karşılaştırma. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 3(2), 89-99.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-5388-6390
Yazar: Muhammed MARUF (Sorumlu Yazar)
Kurum: AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-2034-4797
Yazar: Kadir ÖZDEMİR
Kurum: ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Haziran 2021

Bibtex @araştırma makalesi { ased927345, journal = {Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {}, eissn = {2619-9211}, address = {asedaksaray@gmail.com}, publisher = {Aksaray Üniversitesi}, year = {2021}, volume = {5}, pages = {85 - 99}, doi = {10.38122/ased.927345}, title = {Türkiye’deki Büyükşehirlerin İhracat Performanslarının CRITIC ve MAUT Yöntemi ile Değerlendirilmesi}, key = {cite}, author = {Maruf, Muhammed and Özdemir, Kadir} }
APA Maruf, M , Özdemir, K . (2021). Türkiye’deki Büyükşehirlerin İhracat Performanslarının CRITIC ve MAUT Yöntemi ile Değerlendirilmesi . Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 5 (1) , 85-99 . DOI: 10.38122/ased.927345
MLA Maruf, M , Özdemir, K . "Türkiye’deki Büyükşehirlerin İhracat Performanslarının CRITIC ve MAUT Yöntemi ile Değerlendirilmesi" . Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 5 (2021 ): 85-99 <http://aseddergi.aksaray.edu.tr/tr/pub/issue/63266/927345>
Chicago Maruf, M , Özdemir, K . "Türkiye’deki Büyükşehirlerin İhracat Performanslarının CRITIC ve MAUT Yöntemi ile Değerlendirilmesi". Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 5 (2021 ): 85-99
RIS TY - JOUR T1 - Türkiye’deki Büyükşehirlerin İhracat Performanslarının CRITIC ve MAUT Yöntemi ile Değerlendirilmesi AU - Muhammed Maruf , Kadir Özdemir Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.38122/ased.927345 DO - 10.38122/ased.927345 T2 - Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 85 EP - 99 VL - 5 IS - 1 SN - -2619-9211 M3 - doi: 10.38122/ased.927345 UR - https://doi.org/10.38122/ased.927345 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Türkiye’deki Büyükşehirlerin İhracat Performanslarının CRITIC ve MAUT Yöntemi ile Değerlendirilmesi %A Muhammed Maruf , Kadir Özdemir %T Türkiye’deki Büyükşehirlerin İhracat Performanslarının CRITIC ve MAUT Yöntemi ile Değerlendirilmesi %D 2021 %J Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P -2619-9211 %V 5 %N 1 %R doi: 10.38122/ased.927345 %U 10.38122/ased.927345
ISNAD Maruf, Muhammed , Özdemir, Kadir . "Türkiye’deki Büyükşehirlerin İhracat Performanslarının CRITIC ve MAUT Yöntemi ile Değerlendirilmesi". Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 5 / 1 (Haziran 2021): 85-99 . https://doi.org/10.38122/ased.927345
AMA Maruf M , Özdemir K . Türkiye’deki Büyükşehirlerin İhracat Performanslarının CRITIC ve MAUT Yöntemi ile Değerlendirilmesi. ASED. 2021; 5(1): 85-99.
Vancouver Maruf M , Özdemir K . Türkiye’deki Büyükşehirlerin İhracat Performanslarının CRITIC ve MAUT Yöntemi ile Değerlendirilmesi. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021; 5(1): 85-99.
IEEE M. Maruf ve K. Özdemir , "Türkiye’deki Büyükşehirlerin İhracat Performanslarının CRITIC ve MAUT Yöntemi ile Değerlendirilmesi", Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 5, sayı. 1, ss. 85-99, Haz. 2021, doi:10.38122/ased.927345