Covid-19 Salgınında Türkçe ve İngilizce Ünlülerin Damlacık Yayılımlarına Dair Fonolinguistik Bir Karşılaştırma

Ensar Kılıç

doi:10.38122/ased.754597

EN TR

A Phonolinguistic Comparison of Droplet Spreads of Turkish and English Vowels in the Covid-19 Outbreak

Abstract

The Covid-19 pandemic, which expands with the transmission of the SARS-CoV-2 virus (severe acute respiratory syndrome coronavirus 2) through droplets, has opened up the discussion of the effects of speech sounds on the pandemic. Although there are many studies on English in this regard, there is no Turkish-based study yet. In this article, vocals, one of the most important parts of the phonological system of Turkish, were compared with the vowels in English using the data obtained from previous scientific studies in terms of F1 and F2 frequencies. The vowel frequencies in English and Turkish have been checked against with the frequencies they use when speaking English of people who grows up speaking Turkish and then learns English. Also, the effects of consonants on droplet propagation are discussed in the context of consonants' relationships with vowels. The phonological existence of the basic calling and meet words that are frequently used in daily life were evaluated in terms of their droplet spread potential. As a result of the comparisons made, it was concluded relatively that Turkish produced lower frequency values than English during the articulation of vowels. In Turkish, it was determined that the sounds in some of the most common daily words like merhaba “hello, hi”, anne “mother”, baba “father” spread high droplets. Also, many of the phonemes commonly used in Turkish have a high droplet spread. In summary, the fact that Turkish vowels are articulated with lower frequencies than English does not mean that Turkish vowels emit less droplets.

Keywords

Covid-19 Salgınında Türkçe ve İngilizce Ünlülerin Damlacık Yayılımlarına Dair Fonolinguistik Bir Karşılaştırma

Öz

SARS-CoV-2 virüsünün (şiddetli akut solunum yolu sendromu koronavirüsü 2) damlacık yoluyla bulaşması sonucunda meydana gelen 2019 Covid-19 küresel salgını, konuşma seslerinin bu virüsün yayılmasında ne denli etkili olduğunu tartışmaya açmıştır. Bu konuda özellikle İngilizcedeki konuşma sesleri üzerine çalışmalar yapılmış olsa da Türkçe konuşmanın damlacıkların yayılımına etkisi hususunda herhangi bir bilimsel yayın yoktur. İşte bu makalede Türkçenin hece ve fonolojik sisteminin en önemli sesletim parçalarından olan ünlüler, İngilizcedeki ünlülerle daha önce yapılmış bilimsel çalışmalardan elde edilen veriler kullanılarak F1 ve F2 frekans değerleri bakımından fonolinguistik bir yaklaşımla karşılaştırılmıştır. Ayrıca ana dili Türkçe olmakla birlikte Amerikan veya Britanya İngilizcesini sonradan öğrenip yabancı dil olarak konuşan kişilerin ünlüleri boğumlarken kullandığı frekans değerleri, Türkçedeki ve İngilizcedeki ünlü fonemlere ait değerlerle mukayese edilmiştir. Aynı zamanda ünsüzlerin damlacık yayılımı konusundaki etkileri, ünlü seslerle olan ses birleşimlerine dair münasebetleri bağlamında tartışılmış; günlük hayatta sıkça yüksek sesle telaffuz edilen temel seslenme ve esenlik sözlerinin fonolojik varlığı ve bu kelimelerin damlacık yayma potansiyelleri -ses sıklık listelerinin de yardımıyla- değerlendirilmiştir. Bu karşılaştırma ve değerlendirmeler neticesinde ünlülerin birçoğunun boğumlanması esnasında Türkçenin İngilizceden oransal olarak daha düşük frekans değerleri ürettiği sonucuna varılmıştır. Ancak Türkçedeki “merhaba, anne, baba” gibi temel seslenme ve esenlik sözlerinin yüksek oranda damlacık yayılımı oluşturan fonemlerden oluştuğu anlaşılmıştır. Yine damlacık yayılımı yüksek birçok sesin Türkçede en sık kullanılan fonemlerden olduğu ve bu seslerden gündelik konuşma sırasında sıkça faydalanıldığı görülmüştür. Bu nedenle ünlülerin frekans değerleri bakımından Türkçe, birçok kez İngilizceden daha düşük değerlere ihtiyaç duysa da bu durum Türkçenin İngilizceden daha az damlacık yayan bir dil olduğu yönünde kesin bir kanıt sağlamamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aksan, D. (2015). Her yönüyle dil. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Anfinrud, P., Stadnytskyi, V., Bax, C. E., & Bax, A. (2020). Visualizing speech-generated oral fluid droplets with laser light scattering. New England Journal of Medicine.
Artuner, H. (1994). Bir Türkçe fonem kümeleme sistemi tasarımı ve gerçekleştirimi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Asadi, S., Wexler, A. S., Cappa, C. D., Barreda, S., Bouvier, N. M., & Ristenpart, W. D. (2020). Effect of voicing and articulation manner on aerosol particle emission during human speech. PloS one, 1-15.
Boë, L. J., Heim, J. L., Abry, C., & Badin, P. (2004). Neandertal vocal tract: Which potential for vowel acoustics?. Interaction Studies, 5(3), 409-429.
Boë, L. J., Heim, J. L., Honda, K., Maeda, S., Badin, P., & Abry, C. (2007). The vocal tract of newborn humans and Neanderthals: Acoustic capabilities and consequences for the debate on the origin of language. A reply to Lieberman (2007a). Journal of Phonetics, 35(4), 564-581.
Çiyiltepe, M. & Bekar, P. & Ergenç, İ. (2009). Changing formant values: synthesis of four regions of Turkey. Turcologica 79. Wiesbaden: Otto Harrassowitz, 3-10.
Davutoğlu, A. Y. (2010). Standart Türkçedeki ünlülerin akustik analizi ve fonetik altyapı. Sanatta Yeterlilik Tezi, İstanbul Üniversitesi.

Göksel, A., & Kerslake, C. (2004). Turkish: A comprehensive grammar. Routledge.
Hunter, G., & Yarkiner, Z. (2014). Formant frequencies of British English vowels produced by native speakers of Cypriot Turkish. Proceedings of the Institute of Acoustics, 36, 452-459.
Inouye, S. (2003). SARS transmission: language and droplet production. The Lancet, 362 (9378), 170.
Karadağ, Ö. (2020). Türkçe eğitimi açısından ses-harf sıklığı üzerine bir değerlendirme. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8 (1), 1-13.
Korkmaz, Y., & Boyacı, A. (2018). Examining vowels' formant frequency shifts caused by preceding consonants for Turkish Language, Journal of Engineering and Technology, 2 (2), 38-47.
Korkmaz, Y., & Boyacı, A. (2018b). Classification of Turkish vowels based on formant frequencies. In 2018 International Conference on Artificial Intelligence and Data Processing (IDAP), 1-4.
Kowalik, M. M., Trzonkowski, P., Łasińska-Kowara, M., Mital, A., Smiatacz, T., & Jaguszewski, M. (2020). COVID-19—toward a comprehensive understanding of the disease. Cardiology Journal, 27 (2), 99-114.
Kılıç, M. A. (2018). Türkçedeki burun ünsüzlerinin akustik özellikleri. Turkish Studies, 13 (12), 259-271.
Malkoç, E. (2009). Türkçe ünlü formant frekans değerleri ve bu değerlere dayalı ünlü dörtgeni. Dil Dergisi, (146), 71-85.
Morawska, L. (2005). Droplet fate in indoor environments, or can we prevent the spread of infection?. In Proceedings of Indoor Air 2005: the 10th International Conference on Indoor Air Quality and Climate, Springer, 9-23.
Ng, M. L., Chen, Y., & Sadaka, J. (2008). Vowel features in Turkish accented English. International Journal of Speech-Language Pathology, 10 (6), 404-413.
Sadaka, J., & Ng, M. (2006). Pronunciation of English vowels of native Turkish speakers. The Journal of the Acoustical Society of America, 119 (5), 3423-3423.
Saraç, E. T. (2010). Türkçe fonemlerin ünlü-ünsüz kombinasyonlarında nazalite değerlendirmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Stadnytskyi, Valentyn & Bax, Christina & Bax, Adriaan & Anfinrud, Philip. (2020). The airborne lifetime of small speech droplets and their potential importance in SARS-CoV-2 transmission. Proceedings of the National Academy of Sciences, 1, 3.
Wagner, J., Fraga-Silva, T., Josse, Y., Schiller, D., Seiderer, A., & André, E. (2017). Infected Phonemes: How a Cold Impairs Speech on a Phonetic Level. In Interspeech, 3457-3461.
Wang, H., & van Heuven, V. J. J. P. (2006). Acoustical analysis of English vowels produced by Chinese, Dutch and American speakers, Linguistics in the Netherlands, 23, John Benjamins, 237-248.
Wolff, M. H., Sattar, S. A., Adegbunrin, O., & Tetro, J. (2005). Environmental survival and microbicide inactivation of coronaviruses. In Coronaviruses with special emphasis on first insights concerning SARS, Birkhäuser Basel, 201-212.
Varol, M. (2012). Influence of Turkish sound system on English pronunciation. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Florida State University.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ensar Kılıç ^*
0000-0003-2294-4443
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

18 Haziran 2020

Kabul Tarihi

23 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 4 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.38122/ased.754597

IZ

https://izlik.org/JA86EM86LJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kılıç, E. (2020). Covid-19 Salgınında Türkçe ve İngilizce Ünlülerin Damlacık Yayılımlarına Dair Fonolinguistik Bir Karşılaştırma. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 154-165. https://doi.org/10.38122/ased.754597

AMA

1.Kılıç E. Covid-19 Salgınında Türkçe ve İngilizce Ünlülerin Damlacık Yayılımlarına Dair Fonolinguistik Bir Karşılaştırma. ASED. 2020;4(2):154-165. doi:10.38122/ased.754597

Chicago

Kılıç, Ensar. 2020. “Covid-19 Salgınında Türkçe ve İngilizce Ünlülerin Damlacık Yayılımlarına Dair Fonolinguistik Bir Karşılaştırma”. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4 (2): 154-65. https://doi.org/10.38122/ased.754597.

EndNote

Kılıç E (01 Aralık 2020) Covid-19 Salgınında Türkçe ve İngilizce Ünlülerin Damlacık Yayılımlarına Dair Fonolinguistik Bir Karşılaştırma. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4 2 154–165.

IEEE

[1]E. Kılıç, “Covid-19 Salgınında Türkçe ve İngilizce Ünlülerin Damlacık Yayılımlarına Dair Fonolinguistik Bir Karşılaştırma”, ASED, c. 4, sy 2, ss. 154–165, Ara. 2020, doi: 10.38122/ased.754597.

ISNAD

Kılıç, Ensar. “Covid-19 Salgınında Türkçe ve İngilizce Ünlülerin Damlacık Yayılımlarına Dair Fonolinguistik Bir Karşılaştırma”. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4/2 (01 Aralık 2020): 154-165. https://doi.org/10.38122/ased.754597.

JAMA

1.Kılıç E. Covid-19 Salgınında Türkçe ve İngilizce Ünlülerin Damlacık Yayılımlarına Dair Fonolinguistik Bir Karşılaştırma. ASED. 2020;4:154–165.

MLA

Kılıç, Ensar. “Covid-19 Salgınında Türkçe ve İngilizce Ünlülerin Damlacık Yayılımlarına Dair Fonolinguistik Bir Karşılaştırma”. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 4, sy 2, Aralık 2020, ss. 154-65, doi:10.38122/ased.754597.

Vancouver

1.Ensar Kılıç. Covid-19 Salgınında Türkçe ve İngilizce Ünlülerin Damlacık Yayılımlarına Dair Fonolinguistik Bir Karşılaştırma. ASED. 01 Aralık 2020;4(2):154-65. doi:10.38122/ased.754597