YÜKSELEN GÜÇLERİN DENGELEME ARACI: BRICS ÜLKELERİ

Özet Bu çalışma BRICS hakkındaki tartışmalara katılmak amacı ile hazırlanmıştır. ABD’nin Soğuk Savaş sonrası elde ettiği baskın üstünlüğün yavaş yavaş düşmeye başladığı düşüncesi ve sistemdeki bölgesel güçlerin hızlı yükselişi dikkat çekmektedir. Bazı araştırmacılar yükselen bölgesel güçlerin ABD hegemonyası için birer tehdit oluşturduğunu söylerken diğer kesim için ABD hegemonik gücünü sağlıklı bir şekilde elinde tutmaya devam ettiğini savunmaktadır. 11 Eylül saldırısı sonrası ABD’nin yaptığı sınır ötesi harekatlar insan haklarına aykırılığı ve süregelen normlar karşısında aldığı tek taraflı kararlar eleştirilerek çoğulcu bir sistem çağrısı hız kazanmıştır. Yükselen güçlerin farklı alanlarda ABD ile yarışır duruma gelmesi Amerikan hegemonyasına karşı tehdit olarak algılanmasının yanı sıra yeni bir düzen oluşabilir mi sorusunu ortaya çıkarmıştır. BRICS bu soruların ortaya çıktığı dönemde gelişmekte olan ülkelerin sisteme dahil olması ve çoğulcu politikaları destekleyen bir platform olarak ortaya çıkmıştır. BRICS platformunun kurulması ile yeni düzen sorularına geniş bir tartışma alanı açmıştır. BRICS platformunun hızlı kurumsallaşması, Yeni Dünya Bankası, BRICS ortak para birimi gibi ABD düzenine paralel bir yapılanma içine girilmesi hegemona karşı bir meydan okuma olarak okunmasına neden olmuştur. BRICS son genişlemesiyle beraber 11 üye ülkesi ile dünya nüfusunun yarısından fazlasına oluşturmasının yanı sıra dünya gayri safi yurt içi hasılasının neredeyse yarısını oluşturmaktadır. Büyük kapsayıcılığına ve idealist temellerine rağmen BRICS platformu, demokratik olmayan ülkeleri barındırması uluslararası normlara ters düşmektedir. Üyelerin alımı konusunda belirsizlikler vardır. Platform üyeleri Batı karşında ortak tutum izlemekte sorunlar yaşamaktadır. Üyeler arasında sonuçlanmamış çatışma ortamları bulunmaktadır. Bu sorunların yanı sıra Çin öncülüğünde yeni bir Doğu emperyalizminin temelleri atıldığı düşünülmektedir. Platformun yeni nesil Doğu emperyalizmi için Amerikan hegemonyasını dengeleme girişimi olduğu ifade edilmektedir.

Abstract This study has been prepared with the aim of participating in the debate on BRICS. The idea that the US's post-Cold War hegemonic supremacy is slowly declining and the rapid rise of regional powers in the system draws attention. While some scholars argue that rising regional powers pose a threat to US hegemony, others argue that the US continues to maintain its hegemonic power in a healthy manner. After the 9/11 attack, the US's cross-border operations were criticized for their violation of human rights and unilateral decisions against the prevailing norms, and the call for a pluralistic system gained momentum. The emergence of rising powers competing with the US in different fields has not only been perceived as a threat to American hegemony, but has also raised the question of whether a new order can emerge. BRICS emerged as a platform supporting the inclusion of developing countries in the system and pluralist policies at a time when these questions were emerging. With the establishment of the BRICS platform, it opened a wide debate area for the questions of a new order. The rapid institutionalization of the BRICS platform, the New World Bank, and the BRICS common currency, as well as its structuring in parallel with the US order, have been read as a challenge to the hegemon. With its 11 member states, BRICS, with its latest expansion, accounts for more than half of the world's population and almost half of the world's gross domestic product. Despite its great inclusiveness and idealistic foundations, the BRICS platform runs counter to international norms by including non-democratic countries. There are uncertainties about the recruitment of members. The members of the platform have problems in pursuing a common position vis-à-vis the West. There are unresolved conflicts among the members. In addition to these problems, it is believed that the foundations of a new Eastern imperialism are being laid under the leadership of China. It is stated that the platform is an attempt to balance American hegemony for a new generation of Eastern imperialism.