TÜRKİYE'DEKİ OKUL YÖNETİCİLERİNİN DİJİTAL YETERLİLİKLERE İLİŞKİN TUTUMLARI ÜZERİNE LİSANSÜSTÜ TEZLERİN İNCELENMESİ

The purpose of this study is to examine postgraduate research on the attitudes of school administrators in Turkey toward digital competencies through document analysis and to determine the overall situation. Within this scope, a total of 38 postgraduate theses conducted between 2014 and 2024 were evaluated. The study employed document analysis, one of the qualitative research methods, and the data were analyzed using the descriptive analysis technique. In examining the theses on school administrators’ attitudes toward digital competencies, a “Thesis Review Form” was utilized, developed by the researchers based on relevant literature. This form was organized according to categories such as the year of the thesis, its type, sample group, research method, data collection tools, and the level of school administrators’ attitudes toward digital competencies. The findings reveal that the number of studies peaked in 2023, with the vast majority of theses (92.11%) being at the master’s level, indicating that the topic is primarily addressed by researchers at the early stages of their academic careers. The sample group predominantly consisted of public school administrators, and the studies were generally conducted using quantitative methods, survey models, and scales, reflecting an effort to achieve measurable and generalizable results. School administrators’ attitudes toward digital competencies were generally found to be high (50% high, 34.21% moderate, 15.79% low), suggesting a positive approach to digital transformation processes in education. However, the limited use of qualitative methods (10.53%) and the scarcity of doctoral theses (7.89%) indicate that the contextual and subjective dimensions of these attitudes have not been sufficiently explored. The study emphasizes the need for an increase in qualitative research and doctoral-level studies for more detailed investigations. While administrators’ positive attitudes suggest readiness for technology integration, the variation in competency levels highlights an uneven capacity within the education system. It is recommended that research encompassing different school types and the development of standardized measurement tools be pursued, as this could enhance the scope and reliability of future analyses. This study is believed to contribute to the field by shedding light on digital leadership trends, identifying gaps in the literature, and providing a foundation for policies supporting digital transformation in the Turkish education system.

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de okul yöneticilerinin dijital yeterliklerine ilişkin tutumları üzerine gerçekleştirilen lisansüstü araştırmaların doküman analizi yoluyla incelenmesi ve genel durumun belirlenmesidir. Bu kapsamda, 2014-2024 yılları arasında yürütülen toplam 38 lisansüstü tez değerlendirilmiştir. Araştırmada nitel yöntemlerden biri olan doküman analizi tekniği kullanılmıştır ve veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Okul yöneticilerinin dijital yeterliklerine yönelik tutumları hakkında yapılan tezlerin incelenmesinde, araştırmacılar tarafından ilgili literatürden yararlanılarak oluşturulan “Tez İnceleme Formu” kullanılmıştır. Bu form; tezin yılı, türü, örneklem grubu, araştırma yöntemi, veri toplama aracı ve okul yöneticilerinin dijital yeterliklerine yönelik tutum düzeyi kategorileri açısından düzenlenmiştir. Bulgular, araştırmaların 2023 yılında en yüksek sayıya ulaştığını ve tezlerin büyük çoğunluğunun (%92.11) yüksek lisans düzeyinde olduğunu ortaya koymaktadır; bu, konunun genellikle akademik kariyerine yeni başlayan araştırmacılar tarafından ele alındığını göstermektedir. Örneklem grubu ağırlıklı olarak devlet okulu yöneticilerinden oluşurken, çalışmalar genellikle nicel yöntemler, tarama modelleri ve ölçekler kullanılarak yürütülmüştür; bu tercih, ölçülebilir ve genellenebilir sonuçlara ulaşma çabasını yansıtmaktadır. Okul yöneticilerinin dijital yeterliliklere yönelik tutumları genel olarak yüksek bulunmuştur (%50 yüksek, %34.21 orta, %15.79 düşük), bu da eğitimde dijital dönüşüm süreçlerine olumlu bir yaklaşım sergilediklerini düşündürmektedir. Ancak nitel yöntemlerin sınırlı kullanımı (%10.53) ve doktora tezlerinin azlığı (%7.89), tutumların bağlamsal ve öznel boyutlarının yeterince keşfedilmediğine işaret etmektedir. Çalışma, daha ayrıntılı incelemeler için nitel araştırmaların ve doktora düzeyinde çalışmaların artırılması gerektiğini vurgulamaktadır. Yöneticilerin olumlu tutumları, teknoloji entegrasyonuna hazır olduklarını gösterse de, yeterlilik düzeylerindeki çeşitlilik, eğitim sisteminde homojen bir kapasite olmadığını ortaya koymaktadır. Farklı okul türlerini kapsayan araştırmalar ve standart ölçüm araçlarının geliştirilmesi önerilmekte; bu, gelecekteki analizlerin kapsamını ve güvenilirliğini artırabilir. Bu çalışma, dijital liderlik eğilimlerini aydınlatarak, literatürdeki boşlukları belirleyerek ve Türk eğitim sisteminde dijital dönüşümü destekleyecek politikalar için temel sunarak alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.