Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına Göre Düzey-2 Bölgeleri’nin Bölgesel Kalkınma Açısından İnovasyon Performansının Değerlendirilmesi

Zekiye Örtlek; Fatma Zişan Kara

doi:10.38122/ased.62.6

TR EN

Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına Göre Düzey-2 Bölgeleri’nin Bölgesel Kalkınma Açısından İnovasyon Performansının Değerlendirilmesi

Öz

Bölgelerin inovasyon performanslarındaki artış, refah seviyesini artırarak toplumsal ve ekonomik kalkınmaya katkı sağlamaktadır. Bölgelerin inovasyon performanslarının artırılmasında, öğrenme, teknoloji ve bilgi süreçleri etkili olmaktadır. Bir bölge, inovatif faaliyetleri ne kadar desteklerse, yaşam kalitesi ve refah seviyesi de o ölçüde artış göstermektedir. Bu çalışma, inovasyon ve bölgesel kalkınma çerçevesinde, Türkiye ve bölgelerinin kişi başına GSYH, altyapı, ulaşım, eğitim, patent gibi inovasyon göstergelerinden yararlanılarak bölgesel kalkınma ve inovasyona katkılarını ortaya çıkarmaktır. Bu amaçla, Türkiye’nin Düzey-2 kapsamında yer alan 26 bölge inovasyon girdi ve çıktı bileşenleri kullanılarak Entropi ve ARAS yöntemleriyle inovasyon performans sıralamaları ve ağırlıkları belirlenmiştir. Böylelikle bölgeler arasındaki farklılıklar ortaya çıkarılmış olup bölgesel kalkınmanın sağlanmasında, bölgelerin ihtiyaçları ve performanslarına yönelik inovasyon sistemleri geliştirilmelidir. Bunun için inovasyon performansının yükseltilebilmesi için üretim yapısı geliştirilerek bölgesel kalkınma teşvik edilmelidir.

Anahtar Kelimeler

Evaluation of Innovation Performance of Level-2 Regions in Terms of Regional Development According to Turkey's Statistical Regional Units Classification

Abstract

The increase in the innovation performance of the regions contributes to social and economic development by increasing the level of welfare. Learning, technology and information processes are effective in increasing the innovation performance of regions. Themore a region supports innovative activities, the higher the quality of life andwell-being. This study, within the framework of innovation and regional development, is to reveal the contribution of Turkey and its regions to regional development and innovation by making use of innovation indicators such as GDP per capita, infrastructure, transportation, education, patents. For this purpose, innovation performance rankings and weights were determined by Entropy and ARAS methods by using the innovation input and output components of 26 regions within the scope of Level-2 of Turkey. Thus, the differences between regions have been revealed and innovation systems should be developed for the needs and performances of the regions in order to ensure regional development. For this reason, regional development should be encouraged by improving the production structure in order to increase the innovation performance.

Keywords

Kaynakça

Açıkgöz, E. B., Şengül, M. C. (2008). Yenilikçiliğe Yönelik Devlet Uygulamaları ve AB Karşılaştırması,Celal Bayar Üniversitesi İİBF Dergisi, 15 (1), 59-74.
Akın,N. (2006). Bölgesel Kalkınma Araçları ile Kalkınma Ajanslarının Uyum, İşbirliği ve Koordinasyonu, Ankara: ODTÜ Mimarlık Fakültesi ve TEPAV, Bölgesel Kalkınma ve Yönetişim Sempozyumu.
Altıntaş, F. F. (2020). İnovasyonPerformanslarının Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: G7 Grubu Ülkeleri Örneği, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (2), 151-172.
Annoni, P.,Dijkstra, K. (2013).EURegionalCompetitivenessIndex RCI 2013, JRCScientificAndPolicyReportsEuropean, CommissionJointResearchCentreInstituteFor Security AndProtection of TheCitizens.
Ayçin, E.,Çakın, E. (2019). Ülkelerin İnovasyon Performanslarının Ölçümünde Entropi ve MABAC Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin Bütünleşik Olarak Kullanılması, Akdeniz İİBF Dergisi, 19 (2), 326-351.
Aydar,S.(2010).İnovasyon-Yenilikçilik-Yaratıcılık, http://www.tbd.org.tr/userfiles/4/zeynep/Inovasyonyenilikcilikyaraticilik%20egitim%20dokumani.pdf adresinden erişildi.
Başer, B. C. (2008). İnovasyon, Kümelenme, Rekabet, Bölgesel Kalkınma.
Belgin, Ö., Avşar, B. Ö. (2019).Türkiye’deBölgeler ve İller Düzeyinde Ar-Ge ve Yenilik Performansının Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Ölçülmesi,Verimlilik Dergisi, (2), 27-48.

Bulut, Ç., Arbak, H. (2012). Yenilik-Yenilişim-İnovasyon Dünyasına Bir Yolculuk, İnovasyon, Direnç ve İletişim: Kavramsal Bir Tartışma,Yaşar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir, http://www.egiad.org.tr/wp-content/uploads/arastirma-raporlari/inovasyonraporu.pdf, erişim tarihi: 18.05.2014.
Capello, R., Lenzi, C. (2012). InnovationandEmployment Dynamics in EuropeanRegions, International RegionalScienceReview,36(3) 322-353.
Dadelo, S., Turskıs, Z., Zavadskas, E. &Dadelıene, R. (2012). “MultipleCriteriaAssessment of Elite SecurityPersonal on TheBasis of ARAS AndExpertMethods,EconomicComputationandEconomicCyberneticsStudiesandResearch, 46 (4), 65-88.
Dulupçu, M. A., Sungur, O. (2007). Yenilik, İşbirliği ve Girişimcilik, Batı Karadeniz Bölgesi (Antalya, Burdur, Isparta, IBBS TR61), KOBİ’lerin Tutumlarının Değerlendirilmesi. http://www.bagev.com/Static/Documents/UserUpload/yenilik_isbirligi_ve_girisimcil ik.pdf, erişim tarihi: 10.06.2015.
Duman, E.,Karaçor, Z. (2017).TR5 (Batı Anadolu) Bölgesinin İnovasyon Performans Kapasitesi Üzerine Bir Uygulama, Fiscaoeconomia, 1(2), 73-87.
Ecer, F. (2016). ARAS Yöntemi Kullanılarak Kurumsal Kaynak Planlaması Yazılımı Seçimi, Journal of Alanya Faculty of Business/Alanya İsletme Fakültesi Dergisi, 8(1).
Eğilmez,M. (2012), Orta Gelir Tuzağı ve Türkiye, https://www.mahfiegilmez.com/2012/12/orta-gelir-tuzag-ve-turkiye.html, erişim tarihi: 25.10.2015.
Elçi, Ş. (2006). İnovasyon: Kalkınmanın ve Rekabetin Anahtarı, Genişletilmiş Yeni Baskı, Ankara: Feryal Matbaacılık.
Elçi, Ş. (2012). İnovasyon: Nedir, Ne Değildir? OSTİM Organize Sanayi Bölgesi http://www.ostim.org.tr/tr/informationcenterdetail/inavasyon-nedir-ne-degildir/85, erişim tarihi: 18.05.2014
EuropeanCommission (1995). GreenPoper on Innovation, December. http://europa.eu/documents/comm/green_papers/pdf/com95_688_en.pdf, erişim tarihi: 22.05.2014.
EuropeanCommission (2011).EuropeanInnovationScoreboard, erişim tarihi: 12.06.2022 https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/705c770c-68f7-4f90-ac2b-618cc6cc8ed7
Göker, A. (2003). Ulusal İnovasyon Sistemi Türkiye Ulusal İnovasyon Sistemini Kurabildi Mi? www.inovasyon.org/getfile.asp?file=AYK.TUSIAD, .pdf. erişim tarihi: 22.05.2014.
Gömleksiz, M. (2012). Bölgesel İnovasyon Sistemleri ve Türkiye: İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması Düzey 2 Bölgeleri İnovasyon İndeksi, Konya: Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Greenhalgh, C.,Rogers, M. (2010). “Innovation, IntellectuelPropertyAndEconomicGrowth”,Princeton UniversityPress, Princeton and Oxford.
Gündüz, A. Y. (2006). “Bölgesel Kalkınma Politikası”, Ankara: Ekin Kitabevi, (1. Baskı)
Işık, N.,Kılınç, E. C. (2011). Bölgesel Kalkınmada Ar-Ge ve İnovasyonun Önemi: Karşılaştırmalı Bir Analiz, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 6 (2), 9-54.
Hauser, C., Siller, M., Schatzer, T., Walde, J.,Tappeiner, G. (2018). MeasuringRegionalInnovation: A Critical Inspectionof TheAbilityof SingleIndicatorstoShapeTechnologicalChange, TechnologicalForecasting&SocialChange, 129, 43–55.
Kalkınma Bakanlığı (2014). Bölgesel GelişmeUlusal Stratejisi 2014-2023 “Daha Dengeli, Topyekün Kalkınma”, Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/03/20150324M1-1-1.pdf, erişim tarihi: 12.06.2022.
Kara, M. A.,Taş, S. (2012). Ulaştırma ve Haberleşme Altyapısının Bölgesel Kalkınmaya Katkısı ve Türkiye Üzerine Bir Uygulama,Maliye Dergisi, Sayı: 163. http://dergiler.sgb.gov.tr/calismalar/maliye_dergisi/yayinlar/md/163/163-25.pdf, erişim tarihi: 25.10.2015.
Karataylı, İ. (2008). İnovasyonFikirleri Geliştirmek İçin Bir Teknik: Trız, Strateji Bülteni, İnovasyon,s.7.
Köker, A. R. (2005). Patent Korumasının Önemi ve Ekonomik Gösterge Olarak Patent, Uzmanlık Tezi, Ankara.
Oğuztürk, B. S. (2003). Bölgesel Kalkınmada Yenilikçiliğin Rolü ve Göller Bölgesi Üzerine Bir Uygulama, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Sevinç, H. (2011). Bölgesel Kalkınma Sorunsalı: Türkiye’de Uygulanan Bölgesel Kalkınma Politikaları, Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi 6(2).
Şahin, A. (2009). Mersin’de Faaliyet Gösteren Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Yenilik Faaliyetlerinin Ölçülmesi,Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10 (2), 259-271.
Taş, B. (2006). AB Uyum Sürecinde Türkiye İçin Yeni Bir Bölge Kavramı: İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması, AKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (2), 185-198.
Turanlı, R.,Sarıdoğan, E. (2010). Bilim-Teknoloji-İnovasyon Temelli Ekonomi ve Toplum, İstanbul Ticaret Odası Yayınları.
TÜBİTAK (1997). Türkiye’nin Bilim ve Teknoloji Politikası, Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu3. Toplantısı,25 Ağustos 1997, TÜBİTAK BTP 97/04. http://www.tubitak.gov.tr/tubitak_content_files/BTYPD/btyk/3/3btyk_karar, erişim tarihi: 12.06.2022.
TÜBİTAK (2006). Oslo Kılavuzu, Yenilik Verilerinin Toplanması ve Yorumlanması İçin İlkeler, (3. Baskı), Ankara.
Uzkurt, C. (2010). İnovasyonYönetimi: İnovasyon Nedir, Nasıl Yapılır ve Nasıl Pazarlanır? Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü. http://www.aso.org.tr/b2b/asobilgi/sayilar/4dosyatemmuzagustos2010.pdf, erişim tarihi: 19.05.2014.
Ünlü, F.,Yıldız, R. (2013). Kayseri Organize Sanayi Bölgesindeki Firmaların Yenilik Faaliyetleri Üzerine Bir Alan Çalışması,Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, VIII (II), 69-87.
Wu, J.,Sun, J., Lıang, L.,Zha, Y. (2011). Determinationof WeightsForUltimateCrossEfficiencyUsingShannonEntropy. ExpertSystemsWith Applications, 38 (5), 5162-5165.
Yufan, N., Yuying, T. (2011). Evaluation on RegionalInnovationSystemBased on AHP-TOPSIS Methodology. Proceedings of 2011 International Conference on ComputerScienceand Network Technology, Harbin, 1140-1143.
Zhang, H., Gu, C.L., Gu, L.W.,Zhang, Y. (2011). TheEvaluation of TourismDestinationCompetitivenessbyTOPSIS &Information ENTROPY - A Case in TheYangtzeRiver Delta of China,Tourism Management, 32, 443-451.
Zavadskas, E. K., Turskıs, Z.,Vılutıene, T. (2010). MultipleCriteria Analysis of FoundationInstalmentAlternativesbyApplyingAdditiveRatioAssessment(ARAS) Method, Archivesof CivilandMechanicalEngineering, 10 (3), 123–141.
Zavadskas, E. K.,Turskıs, Z. (2010). A NewAdditiveRatioAssessment(ARAS) Method in MultiCriteriaDecision-Making,TechnologicalandEconomic Development of Economy,16 (2), 159-172.
TÜİK (2005), İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması, https://biruni.tuik.gov.tr/DIESS/SiniflamaSurumDetayAction.do?surumId=164&turId=7&tur
Adi=%205.%20Co%C4%9Frafi%20S%C4%B1n%C4%B1flamalar, erişim tarihi:11.06.2022.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Zekiye Örtlek
0000-0003-0547-3782
Türkiye

Fatma Zişan Kara ^*
0000-0002-8938-6768
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

20 Kasım 2022

Kabul Tarihi

26 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.38122/ased.62.6

IZ

https://izlik.org/JA79GK54LY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Örtlek, Z., & Kara, F. Z. (2022). Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına Göre Düzey-2 Bölgeleri’nin Bölgesel Kalkınma Açısından İnovasyon Performansının Değerlendirilmesi. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 172-200. https://doi.org/10.38122/ased.62.6

AMA

1.Örtlek Z, Kara FZ. Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına Göre Düzey-2 Bölgeleri’nin Bölgesel Kalkınma Açısından İnovasyon Performansının Değerlendirilmesi. ASED. 2022;6(2):172-200. doi:10.38122/ased.62.6

Chicago

Örtlek, Zekiye, ve Fatma Zişan Kara. 2022. “Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına Göre Düzey-2 Bölgeleri’nin Bölgesel Kalkınma Açısından İnovasyon Performansının Değerlendirilmesi”. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 (2): 172-200. https://doi.org/10.38122/ased.62.6.

EndNote

Örtlek Z, Kara FZ (01 Aralık 2022) Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına Göre Düzey-2 Bölgeleri’nin Bölgesel Kalkınma Açısından İnovasyon Performansının Değerlendirilmesi. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 2 172–200.

IEEE

[1]Z. Örtlek ve F. Z. Kara, “Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına Göre Düzey-2 Bölgeleri’nin Bölgesel Kalkınma Açısından İnovasyon Performansının Değerlendirilmesi”, ASED, c. 6, sy 2, ss. 172–200, Ara. 2022, doi: 10.38122/ased.62.6.

ISNAD

Örtlek, Zekiye - Kara, Fatma Zişan. “Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına Göre Düzey-2 Bölgeleri’nin Bölgesel Kalkınma Açısından İnovasyon Performansının Değerlendirilmesi”. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6/2 (01 Aralık 2022): 172-200. https://doi.org/10.38122/ased.62.6.

JAMA

1.Örtlek Z, Kara FZ. Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına Göre Düzey-2 Bölgeleri’nin Bölgesel Kalkınma Açısından İnovasyon Performansının Değerlendirilmesi. ASED. 2022;6:172–200.

MLA

Örtlek, Zekiye, ve Fatma Zişan Kara. “Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına Göre Düzey-2 Bölgeleri’nin Bölgesel Kalkınma Açısından İnovasyon Performansının Değerlendirilmesi”. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 6, sy 2, Aralık 2022, ss. 172-00, doi:10.38122/ased.62.6.

Vancouver

1.Zekiye Örtlek, Fatma Zişan Kara. Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına Göre Düzey-2 Bölgeleri’nin Bölgesel Kalkınma Açısından İnovasyon Performansının Değerlendirilmesi. ASED. 01 Aralık 2022;6(2):172-200. doi:10.38122/ased.62.6

Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına Göre Düzey-2 Bölgeleri’nin Bölgesel Kalkınma Açısından İnovasyon Performansının Değerlendirilmesi

Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına Göre Düzey-2 Bölgeleri’nin Bölgesel Kalkınma Açısından İnovasyon Performansının Değerlendirilmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Evaluation of Innovation Performance of Level-2 Regions in Terms of Regional Development According to Turkey's Statistical Regional Units Classification

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Asya Ülkelerinin İnovasyon Performanslarının CILOS Temelli CoCoSo Yöntemi ile Değerlendirilmesi

Türkiye’de sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasında finansal içermenin rolü: Düzey 2 bölgeleri için uygulama

Yükseköğretimin Bölgesel Kalkınma Üzerindeki Etkisi: Düzey-2 Bölgesi Üzerine Bir Araştırma