Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Öğrenme Merkezlerinin Sınıflara Yansıması: Aksaray İli Örneği

MEB okul öncesi eğitim programında “Öğrenme Merkezlerinin” düzenlenmesi ve kullanılması üzerinde önemle durmuştur. Sınıflarda eğitim öğretim sürecinin daha verimli bir şekilde gerçekleşmesi ve istendik davranışların çocuklara kazandırılması için fiziksel çevrenin uygun şekilde hazırlanması gerekir. Buradan yola çıkarak araştırmanın amacını, okul öncesi eğitim sınıflarında öğrenme merkezlerinin düzenlenme durumlarının betimlenmesi oluşturmaktadır. Bu amaçla yapılan araştırmada; farklı okul türlerinden 16 okulda öğrenme merkezlerine ilişkin uygulamaları belirlemeye yönelik gözlemler yapılarak kaydedilmiştir. Gülay Ögelman ve Karakuzu (2016) tarafından geliştirilen “Öğrenme Merkezi Kontrol Listesi” kullanılmış, amaca hizmet etme derecesinde bazı maddeler çıkarılıp yeniden oluşturulmuştur. Araştırma verilerine göre, araştırmaya alınan tüm okullar incelendiğinde de sınıflarda, en fazla bulunan merkez blok ve kitap merkezleridir. Sınıfların büyük bir çoğunluğunda geçici ilgi merkezinin olmadığı belirlenmiştir. Sanat ve geçici ilgi merkezinin dışında tüm merkezlerin yarısından fazlasında yazı ya da resim etiketi kullanılmıştır. Sınıfların bir bölümünde, merkezler diğer merkezlerden belirgin bir biçimde ayrılmamıştır. Tüm sınıflarda merkezlerin büyük bir kısmı, farklı merkezde oynayan çocukların birbirini görebileceği şekilde düzenlendiği belirlenmiştir. Araştırmadaki sınıflarda merkezlerin duvara sabitlenmesi açısından çok yeterli olmadıkları söylenebilir. Sınıfların tümünde sanat ve geçici ilgi merkezinin dışında kalan tüm merkezlerin çoğunluğunda yazı ya da resim etiketi kullanımı gözlenmiştir. Yazı ve resim etiketinin birlikte en fazla yer aldığı merkezler, kitap ve müzik merkezleridir. Anasınıflarında, anaokullarından daha çok merkezde resim etiketi, yazı etiketinden daha büyük boyutta bulunmaktadır. Anaokullarında blok ve fen merkezleri, anasınıflarında ise; sanat, kitap, dramatik oyun, müzik ve geçici ilgi merkezleri daha fazla resim-yazı etiketlerini çocukların göz hizasında düzenlemişlerdir. Tüm sınıflarda merkezlerin büyük bir kısmı farklı merkezde oynayan çocukların birbirini görebileceği şekilde olduğu tespit edilmiştir.

The Ministry of National Education has placed great emphasis on the organization and use of "Learning Centers" in the pre-school education program. In order for the education and training process to take place in the classrooms more efficiently and for the children to acquire the desired behaviors, the physical environment should be prepared appropriately. From this point of view, the aim of the research is to describe the arrangement of learning centers in pre-school education classes. In the research conducted for this purpose; Observations were made to determine the practices related to learning centers in 16 schools from different school types. The "Learning Center Checklist" developed by Gülay Ögelman and Karakuzu (2016) was used, and some items were removed and reconstructed to serve the purpose. According to the research data, when all the schools included in the study are examined, the most common center blocks and book centers are in the classrooms. It was determined that there was no temporary center of interest in the majority of the classes. Except for the arts and temporary interest center, text or picture labels were used in more than half of all centers. In some of the classrooms, the centers were not distinctly separated from the other centres. It has been determined that most of the centers in all classes are arranged in such a way that children playing in different centers can see each other. It can be said that in the classrooms in the research, they are not very sufficient in terms of fixing the centers to the wall. The use of text or picture labels was observed in most of the centers except for the arts and temporary interest centers in all classes. The centers where text and picture labels are most common are book and music centers. Block and science centers in kindergartens; art, books, dramatic play, music and temporary interest centers in preschools arranged more picture-text labels at children's eye level. It has been determined that most of the centers in all classes are in such a way that children playing in different centers can see each other.