Nitel Araştırmalarda Örneklem Büyüklüğünün Belirlenmesi: Veri Doygunluğu

Nitel araştırmalarda (derinlemesine ve odak grup görüşmelerinde), araştırmacının aynı yorumları tekrar tekrar duymaya başlaması, veri doygunluğuna ulaşıldığı anlamına gelmektedir. Doygunluk yaklaşımı, nitel araştırmada veri toplama ve / veya analizinin durdurulması için bir kriter olarak kullanılmaktadır. Bu yaklaşımda, katılımcıların bakış açıları tam anlaşılana kadar görüşmeler araştırmacılar tarafından devam ettirilmektedir. Diğer yandan, kaç katılımcı ya da kaç odak grupta doygunluk sağlandığına dair farklı araştırmalar bulunmaktadır. Bu çalışmada, nitel araştırmalardaki örneklem büyüklüğünün belirlenmesinde kullanılan doygunluk kavramının incelenmesi ve Türkiye’de sağlık çalışanları ile ilgili doktora düzeyinde yapılan lisansüstü tezlerin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmaya dahil edilecek araştırmaların belirlenmesinde "Ulusal Tez Merkezi" veri tabanı kullanılmıştır. Araştırmaların belirlenmesinde bazı kısıtlılıklar dikkate alınmış, derinlemesine ve odak grup görüşme tekniklerinin kullanıldığı sağlık alanında yapılmış 45 doktora tezi çalışmanın kapsamını oluşturmuştur. Bu araştırmaların incelenmesinde doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Araştırmaların %51,1’inde doygunluk yaklaşımının kullanıldığı gözlemlenmiştir. Araştırmaların sadece %17,8’inde referans gösterilerek doygunluk yaklaşımının detaylı bir şekilde açıklandığı belirlenmiştir. Aynı şekilde, derinlemesine görüşmelerin (%84,4) odak grup görüşmelerine (%15,6) göre daha fazla kullanıldığı ve derinlemesine görüşmelerde daha hızlı bir şekilde doygunluğa ulaşıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, odak grup görüşmelerinin kullanıldığı araştırmalarda dört ya da beş odak grup oluşturulduğu ve gruplardaki kişi sayısının da beş ile on arasında değiştiği görülmüştür. Elde ettiğimiz bulgular ve yapılan araştırmalar, doygunluk noktasının nitel araştırmalarda yaygın olarak kullanıldığını göstermektedir. Buradaki tartışılan temel husus, doygunluk noktasının araştırmalarda kullanılıp kullanılmaması değil, doğru ve şeffaf bir şekilde kullanılması gerektiği üzerine olmuştur.

In qualitative research (in-depth and focus group interviews), the fact that the researcher begins to hear the same comments over and over means that data saturation has been reached. It is used as a criterion for stopping data collection and / or analysis in qualitative research. Interviews should be continued by researchers until they fully understand the perspectives of the participants. There are different studies on how many participants or how many focus groups are saturated. This study aimed to evaluate the qualitative examination of the concept of saturation used in determining the sample size in research and postgraduate studies at the PhD level health workers about the thesis in Turkey. The "National Thesis Center" database was used to determine the studies to be included in the study. Some limitations were taken into account in the determination of the studies, and 45 doctoral dissertations made in the field of health, in which in-depth and focus group interview techniques were used, constituted the scope of the study. Document analysis technique was used in the examination of these studies. It was observed that saturation approach was used in 51.1% of these studies. It has been determined that only the 17.8% of the researches are explained in detail in the saturation approach. Similarly, it was found that in-depth interviews (84.4%) were used more than focus group interviews (15.6%), and saturation was achieved more rapidly in in-depth interviews. In addition, studies using focus group interviews showed that four or five focus groups were formed and the number of people in the groups varied between five and ten. Our findings and researches show that saturation point is widely used in qualitative research. The main issue discussed here is not whether the saturation point should be used in researches or not, but it should be used correctly