Fars Edebiyatında Bahâriyye ve İlk Bahâriyyeler

The eulogies, of which the main topic is the description of the spring, are called “bahâriyye” (ode to spring). İn odes to spring are the beauty of spring, spring landscapes and flowers handled in an abstract or concrete way. The first odes to spring are in Persian literature belonged to Rudaki, the poet of the Samani period, known as “the master of poets” and “the pioneer of Persian poets”. Rudaki described spring thoroughly in his four odes to spring are consisting of twenty-five couplets. Rudaki also mentioned spring in his other poems in his divan. The odes to spring have been written in the Persian literature mostly in the forms of eulogy, ghazal and masnavi. Almost all poets have written odes to spring in the Persian literature. Due to reasons like the shortness of the spring season and the refreshment of the nature in the spring, ode to spring has been one of the most popular issues in the Persian poetry and literature. Persian poets in the spring and spring in terms of both the humankind have received in terms of the human sense. With the popular Khorasan style in Persian literature, the subjects of nature and nature reached its peak. In this article, how the ode to spring is processed in Persian literature is explained and the first odes to spring are discussed and translated.

Edebiyatta, teşbîb yani başlangıçtaki tasvir kısmı bir bahar tasviri olan kasidelere bahâriyye denilmektedir. Bahâriyyelerde baharın güzelliği, bahar manzaraları ve çiçekler soyut veya somut bir şekilde ele alınmaktadır. Fars edebiyatındaki ilk bahâriyyeler “şairlerin üstadı” ve “Acem şairlerin öncüsü” diye bilinen Sâmânîler dönemi şairi Rûdekî’ye aittir. Yirmi beş beyitten oluşan dört bahâriyyesinde Rûdekî baharı baştanbaşa tarif etmiştir. Rûdekî ayrıca divanındaki diğer şiirlerinde kimi zaman bahara değinmiştir. Fars edebiyatında bahâriyyeler daha çok kaside, gazel ve mesnevi nazım şekilleriyle yazılmıştır. Neredeyse bütün Fars şairleri bahâriyye yazmıştır, çünkü İran’da bahar mevsiminin kısa sürmesi, dünyanın kendini yenilemesi ve tabiatın tazelenmesi gibi nedenlerden dolayı bahâriyye Fars şiir ve edebiyatında en çok beğenilen türlerden biri olmuştur. Fars şairleri bahâriyyelerde baharı hem âfâkî hem de enfusî manada ele almıştır. Fars edebiyatında Horasan üslubunun revaç kazanmasıyla doğa ve tabiat konuları zirveye ulaşmıştır. Bu makalede Fars edebiyatında bahâriyyenin nasıl işlendiği açıklanmış ve ilk bahâriyyeler ele alınıp, tercümeleri yapılmıştır.