Derleme

Duygusal Gıdıklama: Yeni Nesil Dijital Reklamlarda Tüketici Bilinçaltının Mikro-Tetiklenmesi

Cilt: 9 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Duygusal Gıdıklama: Yeni Nesil Dijital Reklamlarda Tüketici Bilinçaltının Mikro-Tetiklenmesi

Öz

Günümüz dijital reklamcılığı, markalar ve tüketiciler arasındaki etkileşimleri kökten dönüştürmektedir. Geleneksel kitle iletişiminin ötesine geçerek, büyük veri analizi, yapay zeka (YZ) ve davranışsal psikolojiyi entegre eden yeni bir yaklaşım olan "duygusal gıdıklama" kavramı bu çalışmada incelenmektedir. Duygusal gıdıklama, tüketicinin bilinçaltındaki anlık dürtüleri ve gizli arzularını hedef alarak, neredeyse içgüdüsel bir tepki yaratmayı amaçlar. Bu, geleneksel duygusal reklamlardan farklı olarak, anlık, mikro düzeyde ve çoğu zaman bilinçdışı bir etkiyi hedefler; adeta kişisel bir fısıltı gibi, tüketicinin o anki ruh haline veya mevcut bir ihtiyacına hassasça dokunur. Makale, bu stratejilerin temelini oluşturan mikro-hedefleme yetenekleri ve algoritmaların kritik rolünü ele almaktadır. Dijital ayak izlerinin metalaştırılması sayesinde algoritmalar, tüketicilerin demografik özelliklerinin ötesinde, anlık ruh halleri ve "gizli" arzuları hakkında eşi benzeri görülmemiş içgörüler sunar. Bu, reklamların belirli bir zamanda, belirli bir bireyin en hassas duygusal noktasına dokunabilmesini sağlar. Nöro-pazarlama ve davranışsal psikoloji alanlarındaki bulgular, bu stratejilerin bilimsel temelini güçlendirerek, görsel, işitsel ve metinsel gizli tetikleyicilerle beynin ödül mekanizmalarının nasıl harekete geçirildiğini açıklar. Kahneman'ın Sistem 1 düşüncesiyle uyumlu olarak, bu reklamlar mantıksal süzgeçten geçmeden doğrudan sezgisel ve dürtüsel tepkileri tetiklemeyi amaçlar. "Duygusal gıdıklama"nın tüketici davranışları üzerindeki etkileri, dürtüsel satın alma artışı ve marka etkileşiminin güçlenmesi gibi olumlu sonuçlar doğururken, aşırı kişiselleştirme, reklam yorgunluğu ve mahremiyet endişeleri gibi ciddi etik sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu durum, algoritmik şeffaflık ve tüketici veri haklarına ilişkin daha güçlü yasal düzenlemelerin önemini vurgular. Çalışma, gelecekteki araştırmalar için ampirik doğrulama, uzun vadeli psikolojik etkiler, etik çerçeveler ve tüketici direnci mekanizmaları gibi çeşitli yönelimler sunmaktadır. "Duygusal gıdıklama", dijital reklamcılığın geleceğini şekillendiren, insan ve makine etkileşimindeki yeni bir dönüm noktası olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aguirre, E., & Mahr, D. (2015). Over personalization in mobile environments: Managing consumer privacy concerns. Journal of Retailing, 91(4), 671-685.
  2. Bernays, E. L. (1928). Kamuoyunun mühendisliği (propaganda). New York: Horace Liveright.
  3. Berry, L. L. (1995). Relationship marketing of services: Growing interest, emerging perspectives. Journal of the Academy of Marketing Science, 23(4), 236-245.
  4. Chen, H. (2017). Big data analytics and marketing intelligence. Journal of Management Information Systems, 34(3), 48-52.
  5. Cialdini, R. B. (2009). Influence: The psychology of persuasion. New York: HarperCollins.
  6. Damasio, A. R. (1994). Descartes’ error: Emotion, reason, and the human brain. New York: G. P. Putnam’s Sons.
  7. Dooley, R. (2019). Neuromarketing 2.0: Marketing your brain. New York: Wiley.
  8. Floridi, L., & Cowls, J. (2018). Ethical principles in the design of AI. AI & Society, 33(4), 701-707.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi ve Sosyal Bilimler , İletişim Sosyolojisi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

8 Haziran 2025

Kabul Tarihi

1 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Demir, P. Y. (2025). Duygusal Gıdıklama: Yeni Nesil Dijital Reklamlarda Tüketici Bilinçaltının Mikro-Tetiklenmesi. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 301-322. https://doi.org/10.38122/ased.1715993
AMA
1.Demir PY. Duygusal Gıdıklama: Yeni Nesil Dijital Reklamlarda Tüketici Bilinçaltının Mikro-Tetiklenmesi. ASED. 2025;9(2):301-322. doi:10.38122/ased.1715993
Chicago
Demir, Pınar Yağmur. 2025. “Duygusal Gıdıklama: Yeni Nesil Dijital Reklamlarda Tüketici Bilinçaltının Mikro-Tetiklenmesi”. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 (2): 301-22. https://doi.org/10.38122/ased.1715993.
EndNote
Demir PY (01 Aralık 2025) Duygusal Gıdıklama: Yeni Nesil Dijital Reklamlarda Tüketici Bilinçaltının Mikro-Tetiklenmesi. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 2 301–322.
IEEE
[1]P. Y. Demir, “Duygusal Gıdıklama: Yeni Nesil Dijital Reklamlarda Tüketici Bilinçaltının Mikro-Tetiklenmesi”, ASED, c. 9, sy 2, ss. 301–322, Ara. 2025, doi: 10.38122/ased.1715993.
ISNAD
Demir, Pınar Yağmur. “Duygusal Gıdıklama: Yeni Nesil Dijital Reklamlarda Tüketici Bilinçaltının Mikro-Tetiklenmesi”. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9/2 (01 Aralık 2025): 301-322. https://doi.org/10.38122/ased.1715993.
JAMA
1.Demir PY. Duygusal Gıdıklama: Yeni Nesil Dijital Reklamlarda Tüketici Bilinçaltının Mikro-Tetiklenmesi. ASED. 2025;9:301–322.
MLA
Demir, Pınar Yağmur. “Duygusal Gıdıklama: Yeni Nesil Dijital Reklamlarda Tüketici Bilinçaltının Mikro-Tetiklenmesi”. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 2, Aralık 2025, ss. 301-22, doi:10.38122/ased.1715993.
Vancouver
1.Pınar Yağmur Demir. Duygusal Gıdıklama: Yeni Nesil Dijital Reklamlarda Tüketici Bilinçaltının Mikro-Tetiklenmesi. ASED. 01 Aralık 2025;9(2):301-22. doi:10.38122/ased.1715993