Öz
Anadolu Selçuklu Devleti’nin yıkılışının yaşandığı Beylikler Dönemi’nin, Anadolu siyasal tarihinin Karamanoğlu bakış açısıyla yazılmış tek kaynağı, Şikari’nin 16. yüzyılda kaleme aldığı Karamanname’dir. Eserde, Karamanoğulları’nın fethettiği veya siyasal tarihinde rol oynayan bazı kalelerin adı yer alır. Bugün, bu kalelerden hemen hepsinin konumları bilinmektedir. Ancak Alaeddin Ali Bey devrinde adı geçen Bedsiye Kalesinin yeri hâlâ bilinmemektedir. Buna ilaveten, dönemin diğer kaynaklarında ve günümüz araştırmalarında Bedsiye Kalesi hakkında hiçbir bilgiye ulaşılamamaktadır.
Karamanname’de, Alaeddin Ali Bey’in Larende’de öldürdüğü Hacıbeyler sülalesinden Süleyman Paşa’nın akıbetini sorması ile başlayan hikâyede, Bedsiye Kalesinin Bulgar Dağı’nda, Bizans hükümdarı Takyanos devrinde Kaytas oğlu Ümrân adlı Silifke hâkimi tarafından yazlık kale/saray olarak yaptırıldığı belirtilir. Kalenin mimari özellikleri anlatıldıktan sonra, kale karşısındaki dağın içinden gelen dereden sandallarla ulaşılan bir gölün olduğu; buranın, etrafı sarp dağlarla çevrilmiş bir yer olup, burada bolca yetişen meyve ağaçları, 40 adet kubbeli mezarda 400 adet tabut olduğu bilgisi verilir.
Bu araştırmada, Karamanname’de adı geçen kaleler gibi, Bedsiye Kalesinin de gerçekten var olmuş bir kale olduğu ön kabulü ile Bedsiye Kalesi’nin günümüzde neresi olabileceğine dair dört öneri ortaya atılmıştır. Öncelikle kalenin yerinin eldeki verilerle kesin biçimde tespit edilemeyeceği belirtilmiştir. Ancak kalenin yeri için önerilenler içinde bize göre en uygun ihtimalin, denizin 26 km kuzeyindeki Biren Kalesi olabileceği vurgulanmaktadır. Kale, Lamos deresi vadisinin batı yakasındadır. Kızılgeçit köyünün 2 km kuzeydoğusunda, 1350 m rakımda bir Roma kalesidir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu çalışmada her hangi bir kişi veya kurumla çıkar çatışması yoktur. Araştırma yazım ve yayın sürecinde etik ilkelere bağlı kalınmıştır.
Kaynakça
- Altunan, S. (2002). “Osmanlı Devleti’nde Haberleşme Ağı: Menzilhâneler”, Türkler, C. X. Yeni Türkiye Yayınları. Ankara. 1694-1706. (https://www.academia.edu/28649876/T%C3%BCrkler_Cilt_10_pdf). BOA. TT.d. No: 272, 765.
- Bayram, F. (2008). Zâviye-Khankâhs and Religious Orders in the Province of Karaman: The Seljukid, Karamanoğlu and The Ottoman Periods, 1200-1512, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Bilkent Üniversitesi, Ekonomik ve Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Çelik, G. (2006). Vâsıtî’nin “Gazavât-ı Murad Paşa” Adlı Eserinin İncelemesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Çelik, Ş. (1994). Osmanlı Taşra Teşkilatında İçel Sancağı 1500-1584, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Herzfeld, E. ( 1909). “Eine Raise durch das westliche Kilikien im Frühjahr 1907”, Petersmanns Mitteilungen aus Justus Perthes’ Geographischen Anstalt, Band 55, 25-34.
- Hild, F. Hellenkemper, H. (1990). Kilikien und İsaurien, Tabula Imperii Byzantini V. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften.
- Hoca Sadeddin, (1979). Tacü’t-Tevarih III, (Haz. İsmet Parmaksızoğlu). İstanbul: Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Hüseyniklioğlu, A. (2008). Karaman Beylerbeyliği’nde Konar-Göçer Nüfus (1500-1522), Yayınlanmamış Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
- Kâtip Çelebi, (2016). Fezleke I, (Haz. Zeynep Aybicin). İstanbul: Çamlıca Yayınları.
- Koman, M. Mesut, (1946). Şikâri’nin Karamanoğulları Tarihi, Konya: Konya Halkevi Yayınları.
- Sayar, M. Hamdi, (2005). “Kilikya Yüzey Araştırmaları 2004”, 23. Araştırma Sonuçları Toplantısı, C. I, Antalya. 1-12.
- Strabon, (2015). Geographika, (Çev. Adnan Pekman) kitap: XII-XVII, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
- Şikari, (2005). Karamanname, (Haz. Metin Sözen, Necdet Sakaoğlu), İstanbul: Karaman Belediyesi-Karaman Valiliği Yayınları.
- Taşkıran, H. (2022). “Osmanlı Tarih Yazıcılığına Bir Tepki Olarak Karamanlı Tarih Yazıcılığı: Şikârî ve Karamannâme’si”, Uluslararası Prof. Dr. Halil İnalcık Tarih ve Tarihçilik Sempozyumu Bildirileri II, 667-678. DOI: 10.37879/9789751749994.2022.
- Tekindağ, Ş. (1971). “Silifke”, Tarih Enstitüsü Dergisi, 2, 140-168.
- Tosun, Murat D. (2021). Karamanoğulları (Şikari Tarihi), İstanbul. (https://alucradantarihebakis.files.wordpress.com/2021/01/karamanogullari-tarihi 1.baski_.pdf).
- Yalçın, A; Topal, A. (2023). “İçel’de Unutulmuş Bir Osmanlı Kalesi: İkisirma/İkisırama”, KMU Edebiyat Fakültesi Dergisi, 6 (1), 11-21.
- Yıldız, Sara N. (2010). “Şikârî”, TDV İslam Ansiklopedisi, C. 39. Diyanet Vakfı Yayınları, 162-163.
- Zoroğlu, L. (1988). “Doğu Dağlık Kilikya 1987 Yılı Araştırması”, 6. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Ankara. 393-406.
Öz
The only source of Anatolian political history from the perspective of the Karamanids during the Principalities Period, when the Seljuk State of Anatolia collapsed, is the Karamanname written by Şikari in the 16th century. The work includes the names of some castles conquered by the Karamanids or that played a role in their political history. Today, the locations of almost all of these castles are known. However, the location of Bedsiye Castle, mentioned during the reign of Alaeddin Ali Bey, is still unknown. In addition, no information about Bedsiye Castle can be found in other sources of the period and in current research.
In the Karamanname, the story begins with Alaeddin Ali Bey asking about the fate of Süleyman Pasha from the Hacıbeyler dynasty, whom he killed in Larende, and states that Bedsiye Castle was built as a summer castle/palace by Ümrân, son of Kaytas, a ruler of Silifke, on the Bulgar Mountain during the reign of Takyanos, the Byzantine ruler. After describing the architectural features of the castle, it is stated that there is a lake that can be reached by boats from the stream coming from the mountain opposite the castle; that this place is surrounded by steep mountains, that there are fruit trees growing abundantly here, and that there are 400 coffins in 40 domed graves.
In this study, it is assumed that Bedsiye Castle, like the castles mentioned in Karamanname, is a real castle and four suggestions have been put forward regarding where Bedsiye Castle could be today. First of all, it is stated that the location of the castle cannot be determined with certainty with the available data. However, it is emphasized that the most suitable possibility among the suggestions for the location of the castle is Biren Castle, 26 km north of the sea. The castle is on the western side of the Lamos stream valley. It is a Roman castle 2 km northeast of Kızılgeçit village, at an altitude of 1350 m.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altunan, S. (2002). “Osmanlı Devleti’nde Haberleşme Ağı: Menzilhâneler”, Türkler, C. X. Yeni Türkiye Yayınları. Ankara. 1694-1706. (https://www.academia.edu/28649876/T%C3%BCrkler_Cilt_10_pdf). BOA. TT.d. No: 272, 765.
- Bayram, F. (2008). Zâviye-Khankâhs and Religious Orders in the Province of Karaman: The Seljukid, Karamanoğlu and The Ottoman Periods, 1200-1512, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Bilkent Üniversitesi, Ekonomik ve Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Çelik, G. (2006). Vâsıtî’nin “Gazavât-ı Murad Paşa” Adlı Eserinin İncelemesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Çelik, Ş. (1994). Osmanlı Taşra Teşkilatında İçel Sancağı 1500-1584, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Herzfeld, E. ( 1909). “Eine Raise durch das westliche Kilikien im Frühjahr 1907”, Petersmanns Mitteilungen aus Justus Perthes’ Geographischen Anstalt, Band 55, 25-34.
- Hild, F. Hellenkemper, H. (1990). Kilikien und İsaurien, Tabula Imperii Byzantini V. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften.
- Hoca Sadeddin, (1979). Tacü’t-Tevarih III, (Haz. İsmet Parmaksızoğlu). İstanbul: Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Hüseyniklioğlu, A. (2008). Karaman Beylerbeyliği’nde Konar-Göçer Nüfus (1500-1522), Yayınlanmamış Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
- Kâtip Çelebi, (2016). Fezleke I, (Haz. Zeynep Aybicin). İstanbul: Çamlıca Yayınları.
- Koman, M. Mesut, (1946). Şikâri’nin Karamanoğulları Tarihi, Konya: Konya Halkevi Yayınları.
- Sayar, M. Hamdi, (2005). “Kilikya Yüzey Araştırmaları 2004”, 23. Araştırma Sonuçları Toplantısı, C. I, Antalya. 1-12.
- Strabon, (2015). Geographika, (Çev. Adnan Pekman) kitap: XII-XVII, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
- Şikari, (2005). Karamanname, (Haz. Metin Sözen, Necdet Sakaoğlu), İstanbul: Karaman Belediyesi-Karaman Valiliği Yayınları.
- Taşkıran, H. (2022). “Osmanlı Tarih Yazıcılığına Bir Tepki Olarak Karamanlı Tarih Yazıcılığı: Şikârî ve Karamannâme’si”, Uluslararası Prof. Dr. Halil İnalcık Tarih ve Tarihçilik Sempozyumu Bildirileri II, 667-678. DOI: 10.37879/9789751749994.2022.
- Tekindağ, Ş. (1971). “Silifke”, Tarih Enstitüsü Dergisi, 2, 140-168.
- Tosun, Murat D. (2021). Karamanoğulları (Şikari Tarihi), İstanbul. (https://alucradantarihebakis.files.wordpress.com/2021/01/karamanogullari-tarihi 1.baski_.pdf).
- Yalçın, A; Topal, A. (2023). “İçel’de Unutulmuş Bir Osmanlı Kalesi: İkisirma/İkisırama”, KMU Edebiyat Fakültesi Dergisi, 6 (1), 11-21.
- Yıldız, Sara N. (2010). “Şikârî”, TDV İslam Ansiklopedisi, C. 39. Diyanet Vakfı Yayınları, 162-163.
- Zoroğlu, L. (1988). “Doğu Dağlık Kilikya 1987 Yılı Araştırması”, 6. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Ankara. 393-406.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Türk Dünyası Çalışmaları |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 5 Mart 2025 |
| Kabul Tarihi | 3 Eylül 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2 |