Araştırma Makalesi

GELENEKSEL KEÇE SANATINI YAŞATAN USTALARA BİR ÖRNEK GÜLENAY YALÇINKAYA

Cilt: 7 Sayı: 1 30 Haziran 2023
PDF İndir
TR EN

GELENEKSEL KEÇE SANATINI YAŞATAN USTALARA BİR ÖRNEK GÜLENAY YALÇINKAYA

Öz

Keçe tarih boyunca bilinen en eski tekstil ürünüdür. İlk olarak nasıl, ne zaman ve nerede yapıldığına dair kesin kaynaklar olmamasına rağmen insanlık tarihi boyunca var olmuş bir sanat ürünüdür. Kullanımına dair en eski yazılı kaynak Homeros’un İlyada adlı eserinde olduğu söylenilmektedir. Keçecilikte zamanla kullanılan teknikler ve ortaya konulan üründe farklılıklar görülmüştür. Keçe zaman içerisinde varlığını sürdürmeye devam ederken kullanım alanları çeşitlilik göstermiştir. Eskiden keçenin en yaygın kullanım alanı kepenek adı verilen çobanların soğuktan korunmak amacıyla kullandıkları parçanın ham maddesini oluşturmaktadır. Örneğin çok öncelerden keçeden daha çok kepenek, yer yaygısı, kapı keçesi, vs. yapılırken günümüzde modernleşmeye gidilmektedir. Zamanla süs eşyalarında kullanılmasının yanı sıra takı, giysi yapımında da tercih edilen ürüne dönüşmektedir. Günümüzde keçenin kullanım alanı daha çok tekstil ürünlerine yönelik çalışmalar yer almaktadır. Örneğin keçeden şal, hırka, yelek, ceket, şapka vs. yapılmaktadır. Yüzyıllar boyu etkisini göstermiş olan keçe günümüzde hak ettiği değeri görememektedir. Bunun nedeni insanların keçeye olan ilgilerinin azalmasıdır artık keçe ürünleri pazar yeri bulamamaktadır. Geleneksel el sanatlarımız içerisinde varlığını hala sürdürmekte olan Keçecilik Afyonkarahisar’ da icra edilen meslekler arasındadır. Yaşayan insan hazineleri listesinde Afyonkarahisar’ lı keçe ustası Ahmet Yaşar Kocataş yer almaktadır. Ancak bu işle uğraşan usta sayısı zamanla giderek azalmaktadır. Meslekte çırak bulmakta güçlük çekilmesinin yanı sıra artık usta çocuklarının da bu sanatla uğraşmak istemedikleri söylenilmektedir. Somut Olmayan Kültürel Miras Öğelerinden keçecilik zamanla etkisini kaybetmektedir. Buna kanıt olarak geçmişten bugüne kadar keçe sanatıyla uğraşan ustalarda azalma meydana gelmektedir. Usta-çırak ilişkisine dayanan bu meslekte artık usta çocuklarının bile bu sanatla meşgul olmak istemedikleri bilinmektedir. Keçeye verilen önem zamanla azalmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Afyonkarahisar Belediyesi https://www.afyon.bel.tr/icerikdetay/4/4/konumu.aspx 20 Aralık 2021 tarihinde erişilmiştir.
  2. Afyonkarahisar Belediyesi https://www.afyon.bel.tr/news/1/9961/afyonkarahisarin-yeni-nufusu-belli-oldu.aspx 22 Aralık 2021 tarihinde erişilmiştir.
  3. Afyonkarahisar İl Kültür ve Turizm Bakanlığı https://afyon.ktb.gov.tr/TR-63456/geleneksel-el-sanatlari.html 25 Aralık2021 tarihinde erişilmiştir.
  4. Afyon Kocatepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi https://aku.edu.tr/akusergi/r-gulenayyalcinkaya/ 22 Aralık 2021 tarihinde erişilmiştir.
  5. Akçora, E., İlden, S.(2012).Afyonkarahisar’da Keçecilik Sanatı. I. Uluslararası Moda ve Tekstil Tasarımı Sempozyumu:08-10 Ekim 2012-Antalya (s.124)
  6. Akkoyun, T. (1997). Ömer Fevzi Atabek ve Afyon Vilayeti Tarihçesi, 1. Baskı, Afyon Kocatepe Üniversitesi Yayınları, Afyonkarahisar
  7. Begiç, H. (2013a). Gelenekten Geleceğe Keçeciliğin Sürekliliğine Dair Bir Çalışma:'Barış Sevgi Çadırı Projesi'. Kalemişi, 1(1), 42.
  8. Begiç, H. N. (2013b). Gelenekten Geleceğe Keçeciliğin Sürekliliğine Dair Bir Çalışma: “Barış Sevgi Çadırı” Projesi. Kalemişi - Geleneksel Türk Sanatları Dergisi, 1(1), 40-54.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

26 Ocak 2023

Kabul Tarihi

29 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kılıç Karatay, S., & Özdemir, Ş. (2023). GELENEKSEL KEÇE SANATINI YAŞATAN USTALARA BİR ÖRNEK GÜLENAY YALÇINKAYA. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 33-59. https://doi.org/10.38122/ased.1242700
AMA
1.Kılıç Karatay S, Özdemir Ş. GELENEKSEL KEÇE SANATINI YAŞATAN USTALARA BİR ÖRNEK GÜLENAY YALÇINKAYA. ASED. 2023;7(1):33-59. doi:10.38122/ased.1242700
Chicago
Kılıç Karatay, Semra, ve Şerife Özdemir. 2023. “GELENEKSEL KEÇE SANATINI YAŞATAN USTALARA BİR ÖRNEK GÜLENAY YALÇINKAYA”. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 (1): 33-59. https://doi.org/10.38122/ased.1242700.
EndNote
Kılıç Karatay S, Özdemir Ş (01 Haziran 2023) GELENEKSEL KEÇE SANATINI YAŞATAN USTALARA BİR ÖRNEK GÜLENAY YALÇINKAYA. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 1 33–59.
IEEE
[1]S. Kılıç Karatay ve Ş. Özdemir, “GELENEKSEL KEÇE SANATINI YAŞATAN USTALARA BİR ÖRNEK GÜLENAY YALÇINKAYA”, ASED, c. 7, sy 1, ss. 33–59, Haz. 2023, doi: 10.38122/ased.1242700.
ISNAD
Kılıç Karatay, Semra - Özdemir, Şerife. “GELENEKSEL KEÇE SANATINI YAŞATAN USTALARA BİR ÖRNEK GÜLENAY YALÇINKAYA”. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7/1 (01 Haziran 2023): 33-59. https://doi.org/10.38122/ased.1242700.
JAMA
1.Kılıç Karatay S, Özdemir Ş. GELENEKSEL KEÇE SANATINI YAŞATAN USTALARA BİR ÖRNEK GÜLENAY YALÇINKAYA. ASED. 2023;7:33–59.
MLA
Kılıç Karatay, Semra, ve Şerife Özdemir. “GELENEKSEL KEÇE SANATINI YAŞATAN USTALARA BİR ÖRNEK GÜLENAY YALÇINKAYA”. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2023, ss. 33-59, doi:10.38122/ased.1242700.
Vancouver
1.Semra Kılıç Karatay, Şerife Özdemir. GELENEKSEL KEÇE SANATINI YAŞATAN USTALARA BİR ÖRNEK GÜLENAY YALÇINKAYA. ASED. 01 Haziran 2023;7(1):33-59. doi:10.38122/ased.1242700